سگ‌های اهلی؟!

اسماعیل حافظی زاده
بدون دیدگاه

چه کسی حاضر است یک موش کور، یک خفاش و یا یک کفتار را در خانه نگهداری کند؟ اما آیا بین این حیوانات و سگ‌های به‌ظاهر دوست‌داشتنی تفاوتی وجود دارد؟

به گزارش خط روشن؛ چند وقتی است که سگ‌ها را در آغوش هم‌محلی‌هایمان می‌بینیم. بر خود لازم دانستیم چند خطی راجع‌به این حیوانات بنویسیم.

از لحاظ بهداشتی جای هیچ حیوانی در منزل مسکونی نیست

یکی از مشکلات اصلی بهداشتی کشور بیماری‌های قابل انتقال بین انسان و حیوان است. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت از میان ۱۷۰۹ عامل بیماری ‌زا، ۸۳۲ عامل، از حیوانات به انسان منتقل می‌‌شود و همچنین از میان ۱۵۶ بیماری نوپدید شناخته‌شده در انسان، ۱۱۴ مورد آن از حیوانات به انسان منتقل می‌‌گردد.

از لحاظ بهداشتی، جای هیچ حیوانی در منزل مسکونی نیست، چون همۀ حیوانات می‌توانند تعدادی از بیماری‌ها را به انسان منتقل کنند. نگهداری هر نوع حیوانی در منزل عوارضی دارد که تشخیص برخی از این عوارض و بیماری‌ها در افراد مبتلا بسیار دشوار است و تشخیص آن در برخی دیگر امکان‌پذیر نیست. صاحبان سگ و گربه و به ‌خصوص بچه‌های کوچک بیشتر در معرض ابتلا به بیماری هستند. بچه‌های کوچک به‌ دلیل این ‌که چهار دست و پا راه می‌روند و مرتب دست ‌شان را در دهان می‌‌کنند بیشتر در معرض خطر هستند.

نظر اسلام دربارۀ نگهداری سگ

نگهداری سگ در دو شیوۀ متفاوت آن از نظر اسلام دارای دو حکم متفاوت است به این ترتیب که:

الف) گروهی از سگها دارای منافع واقعی برای انسآن‌ها بوده و از آن‌ها برای نگهبانی منازل، دام و یا شکار استفاده می‌شده که اکنون کاربردهای جدیدی همانند جستجوی مواد منفجره، مواد مخدر و نیز عملیات امداد و نجات در زلزله‌ها و بلایای طبیعی و موارد مشابه دیگری نیز به کاربردهای قبلی سگ‌ها اضافه گردیده است.

نظر به اینکه از دیدگاه اسلام، انسان اشرف مخلوقات بوده و سایر موجودات در خدمت انسان می‌باشند، سگ‌ها نیز استثنایی بر این قاعده نبوده و نگهداری آن‌ها در صورت داشتن فایده و کاربردی واقعی، ایرادی ندارد که نمونه‌ای از آن را در قرآن نیز می‌یابیم که سگ اصحاب کهف همانند خود آن‌ها به غار رفته و در ورودی غار به استراحت می‌پرداخته است.

در جای دیگری از قرآن، به شکار توسط سگ آموزش‌دیده اشاره شده است که فقهای بزرگوار از جمله حضرت امام(ره) بر مبنای آن، خوردن حیواناتی که توسط سگ شکارشده را حتی اگر شرایط عادی ذبح شرعی در آن رعایت نشده باشد، مجاز شمرده شده اند.

ب) در شیوه‌ای دیگر، نگهداری سگ توسط انسان، برای استفاده از فواید و منافع آن نبوده بلکه تنها برای سرگرمی و خوشگذرانی می‌باشد.

دین اسلام از اساس با سرگرمی‌های بی‌فایده‌ای که هیچ منفعتی برای انسآن‌ها نداشته بلکه آنان را از یاد خدا و نیز حضور در اجتماع و انجام کارهای مفید و یاری هم‌نوعان باز می‌دارد مخالف است، و این مخالفت، اختصاصی هم به نگهداری سگ ندارد بلکه شامل سرگرمی‌های دیگری از این نوع، همانند قماربازی و حتی رفتن به شکار تفریحی نیز می‌گردد.

از سوی دیگر، دین اسلام تمام سگ‌ها را به هر دلیل نجس دانسته است و پاک نگاه داشتن منزل و لباس که درستی نماز، وابسته به آن است با نگهداری سگ دشوار خواهد بود.

در ادامه بیان دو نکته نیز ضروری است. اول اینکه اسلام با اصل سرگرمی مخالف نیست، بلکه پیامبر اکرم(ص) در وصیت خود خطاب به امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند: هر انسان عاقل باید فرصت‌های زندگی خود را به سه قسمت تقسیم نماید که یک قسمت آن را به عبادت و راز و نیاز با خدا، قسمتی دیگر را به تلاش اقتصادی جهت تأمین هزینه‌های زندگی و قسمت سوم را به سرگرمی‌های حلال اختصاص دهد، و در برخی روایات، این نوع سرگرمی، کمکی برای انجام بهتر سایر وظایف انسان تلقی شده است.

دوم اینکه تأکید اسلام بر خودداری از نگهداری سگ در منزل، منافاتی با برخورد مهربانانة انسان‌ها با این حیوان به‌عنوان موجودی زنده و بخشی از طبیعت ندارد و روایات فراوانی وجود دارد که محبت به حیوانات را موجب آمرزش گناهان دانسته که به یکی از آن‌ها اشاره می‌نماییم:

رسول گرامی اسلام فرمودند: بانویی در بیابانی عبور می‌نمود و برای رفع تشنگی در اطراف چاه آبی توقف کرده و آب نوشید و تصمیم داشت که به راه خود ادامه دهد که ناگاه با سگی روبرو شد که از شدت تشنگی زبان خود را به خاک مرطوب می‌مالید. آن بانو با خود گفت: این سگ هم همانند خودم تشنه است، سپس چکمه خود را پر آب کرده و با دستان خود آن سگ را سیراب نمود که خداوند به پاسداشت این کار نیک، گناهان آن بانو را بخشید. یاران پیامبر(ص) به ایشان عرض نمودند که آیا محبت ما به حیوانات نیز موجب اجر و پاداش است؟ رسول اکرم(ص) در پاسخ فرمودند که در محبت به هر موجود زنده، اجر و پاداشی نهفته است.

زندان و جریمه؛ تبعات نگهداری از حیوانات خانگی

بر اساس تبصره ماده سه آیین‌نامه اجرایی قانون آپارتمان‌ها در سال ۱۳۴۷، نگهداری حیوانات در قسمت‌های مشترک ممنوع است و طبق قانون، قسمت‌های مشترک ساختمان شامل پشت‌بام، راه‌پله‌ها، راهروها، حیاط، پارکینگ است که کسی حق نگهداری هیچ‌گونه حیوانی اعم از اهلی و وحشی را در این قسمت‌ها ندارد و نگه‌دارنده حیوان در این قسمت‌ها مجرم بوده و می‌توان علیه وی شکایت کرد.

نگهداری حیوانات در قسمت‌های اختصاصی آپارتمان با رعایت دو ضابطه مشکلی ندارد؛ اول آنکه ازنظر مقررات و قوانین بهداشت ایجاد بیماری نکند و دوم آنکه برای همسایه‌ها ایجاد مزاحمت نکند و در صورت بروز هرکدام از این دو مورد شخص نگهدارنده حیوان طبق ماده ۶۹۰ مجرم است و سایر همسایه‌ها می‌توانند از او شکایت کنند.

طبق ماده ۲۲ قانون مجازات در صورت تخلف جریمه نقدی بین ۵۰۰ هزار تومان و یک‌میلیون تومان و در صورت تکرار زندان از تبعات شکایت همسایه‌ها است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوزده − سه =